Doorvalbeveiliging is niet voor iedere lichtstraat verplicht. Als er mensen op het dak komen, dan moet het risico om door een lichtstraat te vallen wel worden beperkt. Bij werk op 2,5 meter hoogte of meer zijn maatregelen tegen valgevaar altijd nodig, en een lichtstraat is natuurlijk wel een plek waar iemand doorheen kan vallen.

In dit artikel leest u in welke situaties een bedrijfspand doorvalbeveiliging nodig heeft, wat de Arbo-regels vragen en welke vormen van beveiliging er zijn.

Wilt u eerst weten welke andere opties er zijn voor een lichtstraat, zoals ventilatie en extra isolatie? Lees dan ons artikel over opties voor een lichtstraat.

Een lichtstraat is gemaakt om daglicht door te laten en weer en wind te weerstaan. De beplating is geen loopvlak. Op het platte dak van een bedrijfshal liggen de lichtstraten vaak dicht bij zonnepanelen of installaties die onderhoud nodig hebben. Wie daar aan het werk is, staat dus regelmatig op een paar meter van de beplating.

Het gevaar van een lichtstraat wordt op het dak gemakkelijk onderschat. Een monteur die zich concentreert op zijn werk, stapt soms achteruit zonder te kijken. Bij een vervuilde lichtstraat of een laag sneeuw is de lichtstraat bovendien minder goed te onderscheiden van het dak eromheen.

Ook de leeftijd van een lichtstraat speelt mee. Kunststof beplating wordt onder invloed van uv-licht harder, waardoor de doorvalweerstand na verloop van jaren juist kan afnemen. Daar wijst ook Kiwa BDA, een onafhankelijk onderzoeks- en adviesbureau voor daken en gevels, op in een vakartikel over doorvalveiligheid van kunststof lichtstraten. Over andere signalen van veroudering leest u meer in onze blog over problemen met oude lichtstraten.

Volgens de Arbo-regels is er sprake van werken op hoogte vanaf 2,5 meter. Vanaf die hoogte moet de werkgever maatregelen nemen tegen valgevaar. Onder de 2,5 meter kan valbeveiliging ook nodig zijn, bijvoorbeeld bij risicoverhogende omstandigheden. Valgevaar hoort op elke hoogte thuis in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).

De regels geven ook een volgorde van maatregelen. Een permanente voorziening heeft de voorkeur, omdat die iedereen op het dak beschermt zonder dat iemand zelf iets hoeft te doen. Persoonlijke valbeveiliging, zoals een harnas met een lijn aan een vast ankerpunt, komt pas in beeld als zo’n oplossing niet mogelijk is. Voor een lichtstraat betekent dat: beveiliging op of rond de lichtstraat zelf gaat voor op een harnas.

De Arbo-regels schrijven geen specifiek product voor een lichtstraat voor. Welke oplossing past, hangt af van hoe vaak er op het dak wordt gewerkt en hoe dicht bij de lichtstraten iemand komt.

Doorvalbeveiliging op een lichtstraat is vooral nodig als er regelmatig mensen in de buurt van de beplating werken.

Veelvoorkomende situaties zijn:

Een dak waar bijna nooit iemand komt, vraagt minder snel om vaste doorvalbeveiliging. Voor een incidentele klus kan persoonlijke valbeveiliging volstaan. De afweging verandert zodra er zonnepanelen of installaties bijkomen.

Doorvalbeveiliging voor een lichtstraat komt in grote lijnen in drie vormen voor, elk met een eigen toepassing.

Doorvalbeveiliging op de lichtstraat zelf bestaat uit een constructie die direct over de beplating wordt aangebracht, zoals aluminium profielen of een rooster. De constructie vangt een persoon op die op de lichtstraat valt. Omdat de beveiliging vast op de lichtstraat zit, beschermt het iedereen die het dak op gaat, ook bezoekers die het dak niet kennen.

Een hekwerk of leuning rondom een lichtstraat houdt mensen op afstand van de beplating. Deze oplossing werkt goed op een dak met een paar losse lichtstraten. Op een groot dak met lange of veel lichtstraten neemt een hekwerk veel ruimte in en kan het looproutes naar installaties onderbreken.

Persoonlijke valbeveiliging bestaat uit een harnas, een lijn en een vast ankerpunt op het dak. Deze vorm werkt alleen als iedereen op het dak het harnas draagt en goed aanlijnt, en past daarom vooral bij incidenteel werk.

Geen van deze vormen maakt een lichtstraat beloopbaar. Doorvalbeveiliging is bedoeld om een val op te vangen. Wie over het dak loopt, moet zich om de lichtstraat heen bewegen.

Het vervangen van een lichtstraat is een logisch moment om doorvalbeveiliging te regelen. De beveiliging kan dan direct in de productie worden meegenomen en in één keer met de nieuwe lichtstraat worden gemonteerd. Achteraf toevoegen kan ook. Bij een oude lichtstraat is het wel de vraag of de beplating nog lang genoeg meegaat.

De plaatsing van zonnepanelen op een bedrijfspand verandert hoe vaak er mensen boven komen. Neem de lichtstraten daarom mee in het plan voor de panelen, zodat de route voor onderhoud en de beveiliging op elkaar aansluiten.

Bij een distributiecentrum van PostNL in Amsterdam waren de lichtstraten verouderd en voldeden ze niet meer aan de veiligheidsnormen. Lichtstraten.nl heeft de oude lichtstraten verwijderd, het dak opnieuw opgebouwd en 47 nieuwe lichtstraten met doorvalbeveiliging geplaatst, uitgevoerd in 10 mm vierwandig polycarbonaat. Het dak voldoet sindsdien weer aan de veiligheidsnormen. Bekijk het project voor PostNL.

Lichtstraten.nl plaatst doorvalbeveiliging in de vorm van aluminium profielen die over de lichtstraat worden geschroefd. De constructie is getest en het testrapport is op aanvraag beschikbaar. Je kunt hier meer lezen over de uitvoering.

Bij het inmeten op locatie bekijkt Lichtstraten.nl ook waar op het dak gewerkt wordt. De lichtstraten en de beveiliging worden daarna op maat gemaakt in de eigen werkplaats in Wekerom en gemonteerd. Sinds 2015 voert Lichtstraten.nl dit werk uit voor bedrijfshallen, loodsen en distributiecentra in heel Nederland, met jaarlijks meer dan 350 projecten.

Doorvalbeveiliging is één onderdeel van de veiligheid op het dak van een bedrijfshal. Leg daarnaast vast wie het dak op mag, via welke route en onder welke voorwaarden. Installateurs en schoonmaakbedrijven werken vanuit hun eigen RI&E en hebben er baat bij als ze vooraf weten waar de lichtstraten liggen.

Een periodieke inspectie van de lichtstraten laat zien of de beplating en de beveiliging nog in goede staat zijn. Let daarbij op verkleuring, scheuren en losse bevestigingen. Een lichtstraat die zichtbaar veroudert, is een aanleiding om de doorvalveiligheid opnieuw te laten beoordelen.